30 آوریل 2025 - مهارکننده‌های کوترانسپورتر-2 سدیم-گلوکز (SGLT2i) یا گلیفلوزین ‌ها، داروهایی هستند که در درمان دیابت نوع 2 (T2DM) استفاده می ‌شوند. این داروها برای کاهش سطح بالای گلوکز خون که معمولاً درT2DM دیده می ‌شود، طراحی شده‌ اند و با مهار پروتئین انتقال دهنده ی 2 سدیم-گلوکز عمل می ‌کنند. همچنین نشان داده شده است که SGLT2i در بیماران مبتلا به بیماری مزمن کلیه، نارسایی قلبی و بیماری عروق کرونر قلب، نتایج را بهبود می‌ بخشد.

این داروها همچنین با کتواسیدوز یوگلیسمیک (eKA) مرتبط هستند که با سطح بالای کتون ‌ها در خون مشخص می ‌شود. در مقادیر سالم، کتون‌ ها به بدن کمک می ‌کنند تا سلول ‌های چربی را به انرژی تبدیل کند، اما در مقادیر بیش از حد، می ‌توانند خون را اسیدی و سمی کنند.

یکی از دلایل اساسی کتواسیدوز مرتبط با SGLT2i کاهش ترشح انسولین است. خطر eKA ممکن است در دوره پیرامون جراحی افزایش یابد، زیرا در این زمان مصرف کربوهیدرات خوراکی کاهش می‌ یابد و استرس جراحی می ‌تواند نیاز به انسولین و تقاضای متابولیکی را افزایش دهد. این افزایش خطر با افزایش تعداد گزارش‌ های موردی و مجموعه‌ های موردی از بیماران مبتلا به eKA پس از جراحی که با مصرفSGLT2i  مرتبط بوده ‌اند، نشان داده شده است.eKA ، در صورت عدم درمان می ‌تواند عواقب بالقوه شدیدی داشته باشد.

جالب توجه است که کارآزمایی ‌های بالینی مواردی از eKA مرتبط با SGLT2i را گزارش کرده‌ اند که با افزایش خفیف سطح گلوکز همراه بوده‌ اند. برای توضیح ارتباط بین درمان با SGLT2i و میزانeKA  پس از عمل، آسیب حاد کلیه و مرگ و میر پس از جراحی، محققان UCSF یک مطالعه کوهورت گذشته ‌نگر چند مرکزی انجام داده ‌اند تا خطر eKA پس از عمل و پیامدهای بالینی ثانویه، از جمله آسیب حاد کلیه و مرگ و میر، را در بین مصرف ‌کنندگان SGLT2i در مقایسه با افراد غیرمصرف ‌کننده همسان ارزیابی کنند.

در این مطالعه که در ژورنال JAMA Surgery منتشر شده است، بیمارانی که با SGLT2i درمان شده‌ اند، خطر کم اما بالاتر کتواسیدوز یوگلیسمیک پس از عمل که از نظر آماری معنی دار بود را تجربه کردند. اما خطر کمتری برای آسیب حاد کلیه (AKI) پس از عمل و مرگ و میر در 30 روز پس از عمل داشتند.

دکتر متیو لگراند، نویسنده ارشد این مطالعه، متخصص بیهوشی و متخصص مراقبت‌های ویژه پزشکی و استاد بیهوشی دانشگاه کالیفرنیا، سانفرانسیسکو، گفت: «افزایش خطر ابتلا به eKA پیرامون دوره ی جراحی باید تحت نظر باشد و ممکن است مداخلات تشدید شده ‌ای مانند تجویز انسولین یا تزریق مداوم دکستروز را ضروری کند که می ‌تواند با افزایش خطر بستری طولانی مدت در بیمارستان یا پذیرش برنامه‌ ریزی نشده در بخش مراقبت ‌های ویژه همراه باشد».

محققان با استفاده از داده‌ های بیماران(از سال 2014 تا 2022)، از رجیستری ملی سیستم مراقبت ‌های بهداشتی امور ایثارگران (VAHCS) بیماران بالغی را که قبل از عمل از SGLT2i استفاده می ‌کردند و تحت عمل جراحی بستری قرار گرفته بودند، شناسایی کردند. این بیماران با یک گروه کنترل همسان از 1 تا 5 با استفاده از تطبیق نمره تمایل (PSM)، از جمله اطلاعات جمعیت ‌شناختی، بیماری‌ های همراه و ویژگی ‌های جراحی بیمار، مقایسه شدند.

پس از تطبیق نمره تمایل، 7439 بیمار به عنوان مصرف‌ کننده SGLT2i شناسایی شدند و با 33489 نفر در گروه کنترل، مقایسه شدند. در این گروه گذشته‌ نگر چند مرکزی، خطر ابتلا به eKA پیرامون دوره ی جراحی برای بیمارانی که از SGLT2i استفاده می ‌کردند، 11 درصد بیشتر از همتایان همسان خود بود و پس از جراحی اورژانسی 18 درصد بیشتر بود، با این حال، کاهش ۳۱ درصدی از نظر آسیب حاد کلیه پس از عمل و کاهش ۳۰ درصدی در مرگ و میر ۳۰روزه وجود داشت.

نویسنده ی اول این مطالعه، دکتر روبرتا تیکسیرا تالاریکو، پزشک مراقبت ‌های ویژه و همکار تحقیقاتی UCSF، گفت: "افزایش خطر ابتلا به eKA متوسط ​​بود، اما هم پس از جراحی اورژانسی و هم پس از جراحی انتخابی رخ داد. مصرفSGLT2i ، معمولاً قبل از جراحی انتخابی متوقف می ‌شود، اما به نظر نمی‌ رسد که این امر از خطر ابتلا به eKA بطور کامل جلوگیری کند."

منبع:

https://medicalxpress.com/news/2025-04-diabetes-medication-perioperative-ketoacidosis.html